ابو القاسم سلطانى
172
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
موارد مصرف درمانى : پوست درخت قابض و عصاره آبى آن اثر ضد ميكروبى ، براستافيلوكوك طلائى و اشريشيا كلى دارد . در ورمها ، سوختگىها و جرب و از داخل در اسهال موثر است . از برگ درخت به صورت جوشانده براى درمان اولسرها ، بيمارىهاى پوستى و به صورت خمير در كورك و اوريون استفاده مىشود . ميوه : مسهل و هضمكننده مىباشد . از پودر ميوه خشك در آسم و از شيرابه گياه در نورالژى ، خونريزى ، ورم و زگيل استفاده مىشود . ( 1 * ) - تلخيص از مخزن الادويه ص 165 Code - 2446 جميز Ficus sycomorus L . درختى است بزرگ ، هميشه سبز ، از خانواده Moraceae كه محل رويش آن هند ، مصر ، فلسطين ، شام و اطراف آن مىباشد . مشخصات گياه در مخزن الادويه چنين توصيف شده است : درختى است شبيه به انجير كه داراى شيرابه غليظ است برگ آن شبيه برگ درخت توت است . در سال 3 تا 4 مرتبه ميوه مىدهد و ميوه آن بر روى ساقه به اندازه آلوچه سبز و سفيدرنگ است و پس از رسيدن سرخرنگ مىشود و تخم آن به بزرگى تخم انجير است . تاريخچه و موارد مصرف آن در طب سنتى : ابو ريحان مىنويسد به سريانى آن را تينافكيهتا ، تينا حرشنيثا و سوقومورا ناميدهاند كه از سوقومورس يونانى گرفته شده است و به پارسى جميز بر وزن جميل و به عربى جميز ( Jommayz ) ناميده مىشود ( 1 * ) . ديوسكوريد آن را Sykomoron ناميده كه به سوقمرن معرب و حنين معادل آن را جميز آورده است . در دياسقوريدوس چنين آمده است : برخى آن را سوقامينس و ميوه آن را سيقومورن ناميدهاند كه به معنى انجير احمق است چه ميوه آن به شيرينى انجير نيست و خاصيت مسهلى دارد ، غذائيت آن كم و براى معده بد است . شيرابه آنكه قبل از ميوه دادن استخراج مىشود ملين و جراحات را بهم مىآورد و آماسهاى سخت را تحليل مىبرد . خوردن و ماليدن آن در گزيدگى جانوران ، سفتى سپرز ، درد معده و لرز سودمند است ( 2 * ) . نام يونانى آن " اوليبدا " است . ضماد مخلوط كوبيده برگ جميز با سركه و نمك در زخم سر و خشونت پلك موثر است و ضماد تازه آن در تبخال و برجستگىهاى گوشتى موثر است ( رازى : 3 * ) .